Żywienie i Systemy Żywnościowe
EKSPERT DS. ŻYWNOŚCI FUNKCJONALNEJ I DIETETYKI I ŻYWNOŚCI FUNKCJONALNEJ
ORCID: 0000-0002-1653-2867, SciProfiles: 798009, ResearchGate
Wybrane PROJEKTY, doświadczenie akademickie, Informacje uczelniane,
Zainteresowania Naukowe
e-mail: aneta.koronowicz@nutriglobo.com
Ekspert w zakresie żywności funkcjonalnej, nutrigenomiki oraz biologicznej oceny składników bioaktywnych żywności. Profesor Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, specjalizująca się w badaniach nad wpływem składników żywności na zdrowie człowieka na poziomie molekularnym, komórkowym i metabolicznym.
Od ponad 20 lat prowadzi badania nad właściwościami prozdrowotnymi produktów wzbogacanych i biofortyfikowanych w składniki bioaktywne. Szczególny obszar jej zainteresowań stanowią molekularne mechanizmy działania składników żywności, wpływ diety na ekspresję genów oraz wykorzystanie żywienia w profilaktyce chorób przewlekłych niezakaźnych. W swoich badaniach wykorzystuje nowoczesne metody biologii molekularnej, hodowli komórkowych i nutrigenomiki do oceny potencjału prozdrowotnego oraz przeciwnowotworowego składników żywności.
Jest autorką i współautorką ponad 50 publikacji naukowych oraz kierownikiem i wykonawcą projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki i programy wspierające innowacje. Realizowane przez nią badania dotyczą żywności funkcjonalnej, żywności biofortyfikowanej w jod, nutrigenomiki oraz molekularnych mechanizmów działania składników bioaktywnych.
Aktywnie wspiera rozwój naukowych podstaw żywności funkcjonalnej, współpracując z przedstawicielami nauki, administracji publicznej i sektora rolno-spożywczego. Jej działalność koncentruje się na łączeniu badań naukowych z praktycznym wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań służących poprawie jakości żywienia, zdrowia publicznego i jakości życia społeczeństwa.
Wybrane Projekty:
Projekty badawcze
OPUS 19 (NCN) – Kierownik projektu
Zastosowanie jodochinolin do biostymulacji i biofortyfikacji wybranych warzyw w jod oraz ocena ich przeciwnowotworowego potencjału w badaniach in vitro na modelu raka piersi
Projekt poświęcony opracowaniu nowych metod wzbogacania żywności w jod oraz ocenie biologicznych i zdrowotnych skutków spożywania produktów biofortyfikowanych. Badania obejmują ocenę biodostępności jodu, wpływu na funkcjonowanie tarczycy oraz potencjalnych właściwości przeciwnowotworowych żywności funkcjonalnej.
INNOGLOBO 3 (NCBR) – Kierownik zespołu badawczego URK
Hydrożelowy opatrunek na trudno gojące się rany zawierający naturalne składniki pochodzące z mleka owczego i wielbłądziego
Międzynarodowy projekt realizowany we współpracy z partnerami z Polski i Kanady. Obejmuje ocenę biologicznej aktywności naturalnych składników pochodzenia żywnościowego oraz ich potencjalnych zastosowań biomedycznych.
PRELUDIUM 24 (NCN) – Opiekun naukowy projektu
Innowacyjne podejście do wsparcia zdrowego starzenia: wielokierunkowa ocena prozdrowotnego potencjału sałaty biofortyfikowanej w jod – badania w modelu starzenia indukowanego D-galaktozą u szczurów
Projekt poświęcony ocenie wpływu sałaty biofortyfikowanej w jod na procesy związane ze zdrowym starzeniem się organizmu. Badania obejmują analizę funkcji poznawczych, stresu oksydacyjnego, stanu zapalnego, mikrobioty jelitowej oraz ekspresji genów związanych z procesami starzenia.
PRELUDIUM 20 (NCN) – Opiekun naukowy projektu
Wpływ biofortyfikacji jodochinolinami na biodostępność jodu oraz odpowiedź zapalną – badania na modelu szczurzym
Projekt rozwijający badania nad bezpieczeństwem i właściwościami prozdrowotnymi żywności wzbogacanej w jod, ze szczególnym uwzględnieniem procesów zapalnych oraz biodostępności tego pierwiastka.
OPUS 13 (NCN) – Wykonawca i koordynator zadania badawczego
Molekularne i fizjologiczne mechanizmy wpływu wanadu na pobieranie jodanów i jodosalicylanów przez sałatę oraz jej przeciwnowotworowe działanie testowane na ludzkich liniach komórkowych
Projekt koncentrował się na ocenie biologicznej aktywności żywności biofortyfikowanej w jod oraz wyjaśnieniu mechanizmów odpowiedzialnych za jej potencjalne działanie przeciwnowotworowe.
SONATA (NCN) – Wykonawca
Biofortyfikacja wybranych warzyw w jod i selen oraz ocena ich właściwości biologicznych
Badania obejmowały ocenę wpływu warzyw wzbogaconych w jod na komórki nowotworowe oraz analizę zmian ekspresji genów z wykorzystaniem metod nutrigenomicznych.
OPUS 2 (NCN) – Wykonawca
Molekularne mechanizmy przeciwnowotworowego działania kwasów tłuszczowych żółtek jaj wzbogaconych w CLA
Projekt, którego wyniki stanowiły podstawę osiągnięcia habilitacyjnego. Badania pozwoliły wyjaśnić mechanizmy molekularne odpowiedzialne za biologiczną aktywność składników żywności funkcjonalnej pochodzenia zwierzęcego.
Inkubator Innowacyjności 4.0 – Kierownik pracy przedwdrożeniowej
Sałata biofortyfikowana organicznymi związkami jodu jako produkt o potencjalnych właściwościach prozdrowotnych
Projekt ukierunkowany na transfer wyników badań do praktyki gospodarczej oraz rozwój innowacyjnych produktów funkcjonalnych opartych na żywności wzbogacanej w jod.
Film (youtube)
Doświadczenie akademickie
Dr hab. inż. Aneta Koronowicz, prof. URK, jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, gdzie od 2019 roku pełni funkcję profesora uczelni w Katedrze Żywienia Człowieka i Dietetyki. Wcześniej pracowała jako adiunkt, asystent oraz specjalista w Katedrze Żywienia Człowieka. Swoją karierę naukową rozpoczynała w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie oraz w Instytucie Badań DNA, zdobywając doświadczenie w zakresie biologii molekularnej, genetyki i hodowli komórkowych.
Wykształcenie zdobywała na Uniwersytecie Jagiellońskim, Politechnice Krakowskiej oraz Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie. Stopień doktora nauk rolniczych uzyskała w 2012 roku, a stopień doktora habilitowanego w 2019 roku w dyscyplinie technologia żywności i żywienia. Ukończyła również studia podyplomowe z zakresu zarządzania jakością i bezpieczeństwa żywności, żywienia człowieka oraz żywienia klinicznego.
Od ponad 20 lat prowadzi badania naukowe z zakresu żywności funkcjonalnej, nutrigenomiki, biologii molekularnej i oceny właściwości prozdrowotnych składników żywności. Jej doświadczenie obejmuje badania in vitro, badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych, analizy ekspresji genów, nutriepigenomikę, metabolomikę oraz ocenę bezpieczeństwa i skuteczności produktów funkcjonalnych.
Odbyła zagraniczny staż naukowy w Pracowni Badań Nutriepigenomicznych Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej w Vancouver (Kanada), gdzie prowadziła badania nad epigenetycznymi mechanizmami działania składników żywności. Współpraca ta zaowocowała wspólnymi publikacjami naukowymi oraz realizacją międzynarodowych projektów badawczych.
Istotnym elementem działalności akademickiej jest kształcenie młodych naukowców. Dotychczas pełniła funkcję promotora dwóch zakończonych rozpraw doktorskich, promotora pomocniczego w czterech przewodach doktorskich oraz promotora sześciu doktorantów Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. W latach 2013–2023 sprawowała opiekę nad 18 stażystami i młodymi naukowcami, aktywnie uczestnicząc w kształceniu kolejnego pokolenia specjalistów z zakresu biologii, biotechnologii oraz nauk o żywności.
W ramach działalności organizacyjnej utworzyła od podstaw Laboratorium Hodowli Komórek i Nutrigenomiki oraz Laboratorium Izolacji Białek i Kwasów Nukleinowych, rozwijając nowoczesną infrastrukturę badawczą wykorzystywaną w projektach z zakresu żywności funkcjonalnej, biologii molekularnej i nutrigenomiki. Laboratorium Hodowli Komórek zostało dostosowane do standardów bezpieczeństwa biologicznego BSL-2.
Jako nauczyciel akademicki wypromowała ponad 100 absolwentów studiów magisterskich i inżynierskich oraz aktywnie uczestniczy w popularyzacji nauki, realizacji projektów edukacyjnych i współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym a sektorem rolno-spożywczym.
Osiągnięcia naukowe
Autor i współautor ponad 50 publikacji naukowych z zakresu żywności funkcjonalnej, nutrigenomiki, biologii molekularnej oraz oceny prozdrowotnych właściwości składników żywności.
Kierownik oraz wykonawca projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki (NCN), Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz programy wspierające transfer technologii i innowacje.
Twórca i kierownik Laboratorium Hodowli Komórek i Nutrigenomiki oraz Laboratorium Izolacji Białek i Kwasów Nukleinowych na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie.
Autor badań nad molekularnymi mechanizmami działania żywności funkcjonalnej, obejmujących wpływ składników bioaktywnych na ekspresję genów, procesy epigenetyczne oraz funkcjonowanie komórek nowotworowych.
Współautor zgłoszeń patentowych dotyczących zastosowania warzyw biofortyfikowanych w jod w profilaktyce chorób nowotworowych oraz nowych metod biofortyfikacji warzyw.
Promotor rozpraw doktorskich oraz opiekun naukowy projektów PRELUDIUM Narodowego Centrum Nauki.
Laureat nagród Rektora Uniwersytetu Rolniczego za osiągnięcia naukowe, organizacyjne i dydaktyczne oraz stypendiów dla naukowców wyróżniających się pozyskiwaniem środków na badania naukowe.
Odbyła zagraniczny staż naukowy w Pracowni Badań Nutriepigenomicznych Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej (University of British Columbia, Vancouver, Kanada), rozwijając badania z zakresu nutriepigenomiki i biologii molekularnej.
Kieruje badaniami nad oceną właściwości prozdrowotnych żywności funkcjonalnej, produktów wzbogacanych oraz żywności biofortyfikowanej w składniki bioaktywne, ze szczególnym uwzględnieniem związków jodu.
Kluczowe kompetencje
• Żywność funkcjonalna
• Nutrigenomika i nutriepigenomika
• Biologiczna ocena składników bioaktywnych żywności
• Badania in vitro i hodowle komórkowe
• Biologia molekularna i analiza ekspresji genów
• Żywność biofortyfikowana i wzbogacana
• Projektowanie i realizacja badań przedklinicznych
• Ocena bezpieczeństwa i skuteczności produktów funkcjonalnych
• Transfer wiedzy naukowej do praktyki gospodarczej
• Współpraca nauka–biznes–administracja
Publikacje i profile naukowe
Dorobek naukowy dr hab. inż. Anety Koronowicz, prof. URK obejmuje ponad 60 publikacji naukowych opublikowanych w renomowanych czasopismach krajowych i międzynarodowych z zakresu żywności funkcjonalnej, nutrigenomiki, biologii molekularnej, biofortyfikacji żywności oraz oceny właściwości prozdrowotnych składników bioaktywnych.
Prowadzone badania koncentrują się na molekularnych mechanizmach działania składników żywności, wpływie diety na ekspresję genów, nutriepigenomice, żywności funkcjonalnej oraz biologicznej ocenie produktów wzbogacanych i biofortyfikowanych.
WYBRANE PUBLIKACJE
1. Żywność funkcjonalna i nutrigenomika
Koronowicz A., Banks P., Domagała D., Master A., Leszczyńska T., Piasna E., Drozdowska M., Laidler P. Fatty acid extract from CLA-enriched egg yolks can mediate transcriptome reprogramming of MCF-7 cancer cells to prevent their growth and proliferation. Genes & Nutrition. 2016;11:22. DOI: 10.1186/s12263-016-0537-z.
Koronowicz A., Banks P., Master A., Domagała D., Piasna-Słupecka E., Drozdowska M., Sikora E., Laidler P. Fatty Acids of CLA-Enriched Egg Yolks Can Induce Transcriptional Activation of Peroxisome Proliferator-Activated Receptors in MCF-7 Breast Cancer Cells. PPAR Research. 2017;2865283:1–12. DOI: 10.1155/2017/2865283.
Koronowicz A., Master A., Banks P., Piasna-Słupecka E., Domagała D., Drozdowska M., Leszczyńska T. PPAR Receptors Expressed from Vectors Containing CMV Promoter Can Enhance Self-Transcription in the Presence of Fatty Acids from CLA-Enriched Egg Yolks—A Novel Method for Studies of PPAR Ligands. Nutrition and Cancer. 2020;72(5):1–10. DOI: 10.1080/01635581.2019.1652332.
Koronowicz A., Banks P. Antitumor Properties of CLA-Enriched Food Products. Nutrition and Cancer. 2018;70(4):529–545. DOI: 10.1080/01635581.2018.1460684.
2. Bioaktywne składniki żywności i nowotwory
Koronowicz A., Drozdowska M., Banks P., Piasna-Słupecka E., Domagała D., Dulińska-Litewka J., Leszczyńska T. The Effect of “Nutramil™ Complex”, Food for Special Medical Purpose, on Breast and Prostate Carcinoma Cells. PLoS ONE. 2018;13(2):e0192860. DOI: 10.1371/journal.pone.0192860.
Koronowicz A., Drozdowska M., Banks P., Piasna-Słupecka E., Domagała D., Leszczyńska T. Fatty Acids of CLA-Enriched Egg Yolks Can Induce Mitochondrial Pathway of Apoptosis in MCF-7 Breast Cancer Cells. Anticancer Research. 2018;38(5):2861–2870. DOI: 10.21873/anticanres.12531.
Domagała D., Leszczyńska T., Koronowicz A., Domagała B., Drozdowska M., Piasna-Słupecka E. Mechanisms of Anticancer Activity of a Fatty Acid Mixture Extracted from Hen Egg Yolks Enriched in Conjugated Linoleic Acid Diene (CLA) against WM793 Melanoma Cells. Nutrients. 2021;13(7):2348. DOI: 10.3390/nu13072348.
Sularz O., Koronowicz A., Boycott C., Smoleń S., Stefańska B. Molecular Effects of Iodine-Biofortified Lettuce in Human Gastrointestinal Cancer Cells. Nutrients. 2022;14(20):4287. DOI: 10.3390/nu14204287.
Sularz O., Koronowicz A., Smoleń S., Boycott C., Stefańska B. Iodine-Biofortified Lettuce Can Promote Mitochondrial Dependent Pathway of Apoptosis in Human Gastrointestinal Cancer Cells. International Journal of Molecular Sciences. 2023;24(12):9869. DOI: 10.3390/ijms24129869.
3. Biofortyfikacja żywności
Kopeć A., Piątkowska E., Bieżanowska-Kopeć R., Pysz M., Koronowicz A., Kapusta-Duch J., Smoleń S., Rakoczy R., Skoczylas Ł., Leszczyńska T., Ledwożyw-Smoleń I. Effect of Lettuce Biofortified with Iodine by Soil Fertilization on Iodine Concentration in Various Tissues and Selected Biochemical Parameters in Serum of Wistar Rats. Journal of Functional Foods. 2015;14:479–486. DOI: 10.1016/j.jff.2015.02.027.
Koronowicz A., Kopeć A., Master A., Smoleń S., Piątkowska E., Bieżanowska-Kopeć R., Ledwożyw-Smoleń I., Skoczylas Ł., Rakoczy R., Leszczyńska T., Kapusta-Duch J., Pysz M. Transcriptome Profiling of Caco-2 Cancer Cell Line Following Treatment with Extracts from Iodine-Biofortified Lettuce (Lactuca sativa L.). PLoS ONE. 2016;11(1):e0147336. DOI: 10.1371/journal.pone.0147336.
Dyląg A., Smoleń S., Wisła-Świder A., Kowalska I., Sularz O., Krzemińska J., Pitala J., Koronowicz A. Evaluation of the Chemical Composition and Nutritional Value of Lettuce (Lactuca sativa L.) Biofortified in Hydroponics with Iodine in the Form of Iodoquinolines. Frontiers in Plant Science. 2023;14:1288773. DOI: 10.3389/fpls.2023.1288773.
Dyląg A., Pawlicki P., Gałuszka A.M., Smoleń S., Koronowicz A. Iodoquinoline-Biofortified Lettuce as a Safe and Bioavailable Dietary Iodine Source: In Vivo Study in Rats. Nutrients. 2026;18(1):36. DOI: 10.3390/nu18010036.
Krzemińska J., Leszczyńska T., Kopeć A., Piątkowska E., Smoleń S., Skoczeń-Słupska R., Słupski J., Koronowicz A. Potato Tubers Biofortified with Iodoquinolines after Heat Treatment – Analysis of Quality Parameters, Bioavailability of Iodine and Selected Thyroid-Regulated Biochemical Parameters in Wistar Rats. Food Chemistry. 2026;512:148586. DOI: 10.1016/j.foodchem.2026.148586.
Prezentacja prof. Koronowicz
Sałata biofortyfikowana organicznymi związkami jodu jako suplement diety
Projekt opracowany na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie dotyczy wytworzenia sałaty wzbogaconej w organiczne związki jodu, która może pełnić funkcję naturalnego suplementu diety. Celem innowacji jest przeciwdziałanie niedoborom jodu w populacji poprzez alternatywną, roślinną formę jego dostarczania, stanowiącą uzupełnienie lub zamiennik tradycyjnego jodowania soli. Produkt wykazuje właściwości immunomodulujące i może wspierać profilaktykę chorób związanych z niedoborem jodu, w tym schorzeń układu sercowo-naczyniowego, a także wspomagać odporność organizmu (link).